01.11.2026 21:02 | Güncelleme Tarihi: 01.11.2026 21:02
Türkiye ile Azerbaycan arasındaki sorun başörtüsü krizi ile sınırlı değildir. Bu tutumun arkasında iki devletin stratejik konum arayışı yatmaktadır. Öyle görülüyor ki, İlham Aliyev'in Azerbaycan'ın stratejik hedefleri ile Türkiye'nin siyasal hedefleri örtüşmemektedir. İsrail, Türkiye'nin Mekke Anlaşmaları gibi adımlarla etrafına örmeye çalıştığı sınırlara karşı, Türkiye'nin hiç beklemediği bir yerden, Azerbaycan üzerinden cevap vermiştir. Aliyev'in İstanbul'daki toplantıya katılmaması kuşku yok ki, krizi başka bir düzeye taşıdı.
İsrail, Türkiye'nin Mekke Anlaşması ile oluşturmaya çalıştığı İsrail karşıtı cepheye Azerbaycan ile cevap verdi. Kuşkusuz bu hamlelerin artçı sarsıntıları olacaktır.
Türkiye ve İsrail'in Orta Asya üzerindeki bilek güreşi ve güç mücadelesi Türk Devletleri Teşkilatı'nın geleceği ve etkinliğini de şekillendirecektir.
Ortadoğu'da siyaset o kadar dinamik, kaygan ve değişkendir ki, her devlet kendini garantiye alacak adımlar atmaya çalışmaktadır. Bu denklemde en kritik nokta Türkiye'nin stratejik konumudur. Türkiye bir yandan Amerika'nın stratejik ortağıdır; öte yandan İsrail karşıtı söylemin öncülüğünü yapmaktadır. Bu iki konumun sürdürülemez olduğu açıktır.
Türkiye ve İsrail, Türk Cumhuriyetleri üzerinden bir güç mücadelesine girmiştir. Azerbaycan İsrail yanlısı tutumuyla bu güç mücadelesinde İsrail'i bir adım öne çıkarmıştır. Öte yandan Türk Cumhuriyetlerinde demokratik bir kültür ve sivil toplum geleneği yeteri düzeyde olmadığından yönetici elitin davranışları ve ideolojik tutumları belirleyici olmaktadır.
Türkiye’de ulusalcılar, Aliyev gibi bir aşiret yönetimine bile destek veriyor. Çünkü Aliyev, Türkiye'deki ulusalcıların 28 Şubat sürecinde yapmayı başaramadıklarını yapıyor.
Azerbaycan'daki başörtüsü yasağı, 28 Şubat sürecini yaşayan İslamcı kesimdeki travmayı tetikledi. Öte yandan basına yansıyan haberler öfkeyi daha da büyüttü. Karar Gazetesinin haberi şöyle: “Aliyev yönetimi ‘görevden alın’ demişti: Başörtüsü yasağına karşı çıkan Oktay Saral görevinden alındı. Azerbaycan’da başörtüsü yasağına karşı çıktığı için Bakü yönetiminin hedefi haline gelen Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Oktay Saral, görevinden ayrıldığını doğruladı. Saral, “Sayın Cumhurbaşkanımız göreve getirdi, kendisinin talimatıyla ayrıldım” dedi. Azerbaycan’la ilgili açıklamalarının görevden ayrılmasına neden olup olmadığı sorusuna ise “Evet, öyle görünüyor” cevabını verdi.” Ancak
Ak parti, kurmayları sert tepki vermemekle kalmayıp, Aliyev'in rahatsız olduğu isimlere sahip çıkmadı. Ancak bu hamleler Aliyev'in Türk Devletleri Teşkilatı'na gelmesini sağlayamadı.
Öte yandan dış politikanın duygular ve kardeşlik söylemi üzerinden yürümeyeceği açıktır. Uluslararası güç dengeleri yeni açılımları beraberinde getirmektedir.