11.10.2026 01:19 | Güncelleme Tarihi: 11.10.2026 01:19
Marksist Dünya Tarihi
Neonderthallerden Neoliberallere
Neil Faulkner
Yordam Kitap
472 sayfa
Bu kitabı dokuz yıl önce keşfetmiştim. Bugün 1945 sonrasını anlattığı 130 sayfalık kısmını dördüncü defa okudum. Hafızam zayıf olduğu için ilk defa elime almışım gibi heyecan ve tutkuyla okudum kitabı.
Faulkner akademik ve kuru bir tarih anlatısı sunmuyor. Aksine siyasal tutkuları var ve hepimizi özgürlükçü sol bir davaya ikna edebilmek için anlatıyor dünya tarihini. Dünyanın emperyalizmin ve kapitalizmin kontrolünde ne gibi yeryüzü ölçekli zulümler yarattığını, bu zulümlerin insanlığı nasıl bir yokoluşa sürüklediğini ve eğer insanlık için güzel bir geleceğe kavuşacaksak neden özgürlükçü sol davaya sahip çıkmamız gerektiğini inandırıcı bir dille anlatıyor Faulkner. Ayrıca bir ideoloji yobazı değil. SSCB'nin ve Maocu Çin'in ağır yanlışlarını da hakkaniyetle konuşuyor.
Kitap sadece olayları sıralamıyor. Olayların arkasındaki derin yapısal nedenleri de zikrederek okuyucuya tarihi anlama ve yorumlamada derin bir bilgelik kazandırıyor.
Kitabın görebildiğim tek kusuru Faulkner bir maddeci olduğu ve olayların maddi nedenlerine odaklandığı için maneviyatın, kültürün, ideallerin ve fikirlerin tarih dönüştürücü etkisinin hakkını veremiyor oluşu. Ama kitaptaki tutku o kadar yoğun ki okuduğumuz olayları yaşıyormuş gibi oluyoruz. Bu tutkulu anlatım da kitabın bu kusurunu affettiriyor.
Muhafazakar, liberal ya da islamcı hangi ideolojik ekolden olursak olalım eğer yeryüzündeki zulümlere karşı duyarlıysak ve insanlığın geleceği namına birşeyler yapmayı arzuluyorsak Faulkner'ın kitabını birkez olsun ciddiyetle okumamız gerektiğine inanıyorum. Kitap insanlığın sorunlarının derin kaynaklarını anlamada berraklık yakalamamıza hizmet edecektir. Bu durum özellikle küresel bir ütopya tasarlamaya çalışan İslamcılar için geçerli. Çünkü İslam aleminin sorunlarına kitlenmiş İslami entelejensiyanın ne yazık ki yeryüzünün sorunlarının kaynakları ve yedi kıtaya adalet ve mutluluk götürecek ütopyaları hakkında ayakları yere sağlam basan bir bilince sahip oldukları söylenemez.
Faulkner'ın kitabını okumak isteyecek İslamcılar için not: Faulkner bu kitabında Yunan, Roma, Avrupa ve ABD ayırt etmeden tüm medeniyetleri sert bir biçimde eleştiriyor. Fakat Hazreti Muhammed'in mücadelesini "Bu insan eşitlikçi ve kozmopolitan bir medeniyet kurmak istiyordu" diyerek övgüyle anıyor.